Scheepvaart-CVs een riskante onderneming

Scheeps-CVs zijn een bekend beleggingsproduct geworden. Van een belegging in een vooral fiscaal gedreven product is het verworden tot beleggen in een scheepvaartonderneming met de daaraan verbonden risico's en rendementen.

De economische neergang baart aanbieders van scheepsvaart-cv’s in ons land steeds meer zorgen. De ineenstorting van het goederenvervoer wereldwijd leidt ertoe dat hun schepen vaak tegen veel minder gunstige tarieven varen of zelfs helemaal stilliggen. Het dividend van een belegger die via een scheeps-cv geld in zo’n schip heeft gestoken, komt hierdoor flink in gevaar.

Vooral het containervervoer kreeg de afgelopen maanden harde klappen. "Er is veel minder vraag van consumenten en bedrijven naar goederen en daarmee ook naar de schepen die deze spullen vervoeren," zegt Jan Hoogstra, woordvoerder van rederij JR Shipping. "De prijs die wij kunnen berekenen aan partijen die onze schepen willen huren, is gekelderd. De tarieven liggen nu 70 tot 80 procent onder het langjarig gemiddelde.”

Dit leidt ertoe dat de opbrengst van veel schepen niet genoeg is om dagelijkse kosten als het salaris van personeel en stookolie te dekken. "Bij JR Shipping geldt dit voor ruim de helft van de eenentwintig containerschepen die wij in de vaart hebben. Twee schepen liggen zelfs helemaal stil, om het verlies zo beperkt mogelijk te houden. Vorig najaar is de bouw van een schip geannuleerd vanwege geringe belangstelling van investeerders," zegt Hoogstra.

Een ingewijde weet te melden dat ook de Flintercarrier, een schip waarvoor de Vereenigde Compagnie investeerders heeft warm gemaakt, inmiddels niet meer vaart. De Vereenigde Compagnie, die niet mee wilde werken aan dit artikel, brengt potentiële beleggers en rederijen bij elkaar. De rederijen Hanzevast en Univeral Marine maken de vier grote partijen die zich in ons land bezighouden met scheep-cv’s compleet.

Bij Universal Marine zijn er nog geen schepen ’opgelegd’, zegt directeur Cor Vermeulen. "Wel maakt het merendeel van onze twaalf varende containerschepen op dit moment verlies. Voor deze schepen moesten we in de afgelopen maanden nieuwe contracten afsluiten en dat kon alleen tegen ongunstige tarieven. De verliezen worden gecompenseerd door schepen, waarvan de huidige contracten nog even doorlopen en die daardoor nog steeds winst maken.”

Toch ziet de directeur de nabije toekomst somber in. "De contracten op de laatstgenoemde boten lopen dit jaar af. Trekt de markt niet aan en worden we gedwongen tot ongunstige contracten, dan zal de hele containervloot met verlies draaien. Met als gevolg dat we de aflossing aan de bank, die ons geld heeft geleend voor de financiering van schepen, niet meer kunnen betalen. We moeten dan onderhandelen over nieuwe voorwaarden.”

Toch doen niet alle soorten schepen en de daaraan verbonden cv’s het slecht. De vraag naar zogeheten droge-ladingschepen bijvoorbeeld, die onder meer rollen papier en staalproducten vervoeren, is veel minder ingestort en maken nog steeds winst. Hanzevast Shipping, dat geen containerschepen in de vloot heeft, laat dan ook weten dat geen van haar schepen op dit moment stilligt of verlies maakt.

Dat wil overigens niet zeggen dat beleggers in de cv’s van Hanzevast over 2008 en dit jaar mooie dividenden tegemoet kunnen zien. Directeur Geert Dokter: „Hoewel de participanten in onze cv’s uiteindelijk zelf op de jaarvergadering mogen bepalen of ze de gemaakte winst aan zichzelf uitkeren, raden wij dit sterk af. Het is beter dit geld als reservepotje aan te houden om eventuele toekomstige tegenvallers op te vangen.”

Daar waar schepen met verlies varen of zelfs stilliggen, zullen investeerders in het slechtste geval hun portemonnee moeten trekken om bij te storten in hun cv. Bijvoorbeeld om de rente en aflossing aan de bank te kunnen betalen of het schip om te bouwen, voor een bredere inzetbaarheid. Bijstorten als mogelijke optie is onlangs besproken op de jaarvergadering van de Flintercarrier.

Het gemiddelde tarief dat een huurder van een schip moet betalen aan een rederij loopt weer langzaam op. Ook moet nieuwe belastingmaatregelen van de overheid ervoor zorgen dat het aantal investeerders in scheep-cv’s en daarmee nieuwe schepen op peil blijven.